Հայ օգնության ֆոնդ

Հայ օգնության ֆոնդը (ՀՕՖ) հիմնադրվել է 1988 թ. դեկտեմբերյան երկրաշարժից անմիջապես հետո ու վերջին 20 տարիներին ի թիվս այլ ծրագրերի իրականացրել է բժշկական ուղղվածության մի շարք ուշագըրավ նախագծեր։

Այսօր մեր երկրի առողջապահական համակարգի բազմաթիվ առաջատար մասնագետներ ժամանակին հենց ՀՕՖ-ի օժանդակությամբ են կարողացել վերապատրաստվել արտերկրում ու ծանոթանալով նորագույն մեթոդներին՝ դրանք ներդրել Հայաստանում։

Այս հոդվածում, սակայն, ուզում ենք ներկայացնել մեր կարծիքով առավել հետաքրքիր և հաջողված ծրագրերից մեկի՝ մարզային բժիշկների վերապատրաստման մանրամասները, որը սկիզբ է առել 2005թ.։

Ծրագրի նպատակն է բարձրացնել ՀՀ մարզերի բնակչության առողջապահական սպասարկման որակը` աջակցելով այնտեղ աշխատող բժիշկների շարունակական ուսուցմանը՝ ուղղված նոր գիտելիքների և հմտությունների ձեռքբերմանը, մասնագիտական նոր մեթոդների և տեխնոլոգիաների յուրացմանը, մարզերի և մայրաքաղաքի բուժ­հաստատությունների միջև շարունակական կապի ձևավորմանը։

Այս ծրագիրը համաֆինանսավորվում է Հայ օգնության ֆոնդի և Ջինիշյան հիշատակի հիմնադրամի կողմից։ Անմիջական իրականացնողը ՀՕՖ-ն է` ՀՕՖ-ի Բժշկական շրջանավարտների միության համագործակցությամբ։

Գաղտնիք չէ, որ Հայաստանում որակավորում բարձրացնող շարունակական բժշկական կրթությունը եվրոպական երկրների համեմատությամբ գտնվում է ոչ լիարժեք մակարդակի վրա։ Հեռավոր շրջանների բնակիչները գրեթե հնարավորություն չունեն օգտվելու Երևան քաղաքի առողջապահական ռեսուրսներից։ Այդ պատճառով էլ ծրագիրը նպատակ ունի օժանդակելու Հայաստանի մարզային բժիշկների վերապատրաստմանը` նրանց հնարավորություն տալով ձեռք բերելու նոր գիտելիքներ ու հմտություններ և ծանոթանալու մասնագիտական նոր մոտեցումներին, մեթոդներին և տեխնոլոգիաներին։

Հայաստանում ներկայումս գոյություն չունի մեկ միասնական կրթական համակարգ, որը պետք է զբաղվի շարունակական բժշկական կրթության կազմակերպմամբ։ Այս ծրագիրը ստեղծված է Զալցբուրգի միջազգային բժշկական սեմինարների և ՀՕՖ Բժշկական ծրագրի օրինակով և նպատակներից մեկն էլ Հայաստանի շրջաններում բժիշկ-մասնագետների ցանցի ձևավորումն է։ Հետաքրքիրն այն է, որ Զալցբուրգի միջազգային սեմինարների և ՀՕՖ Բժշկական ծրագրով վերապատրաստված բժիշկներն իրենց հերթին վերապատրաստում են Հայաստանի տարբեր մարզերից ժամանած բժիշկներին` ստեղծելով արդյունավետ գործող մի շղթա։

Վերապատրաստման նպատակով ընտրվել են տարբեր մասնագիտացումներ ունեցող 125 բժիշկներ` հանրապետության բոլոր մարզերից։ Վերապատրաստման դասընթացներն իրականացվում են մայրաքաղաքի առաջատար բժշկական հաստատություններում՝ «Արաբկիր», «Քանաքեռ-Զեյթուն», «Նորք-Մարաշ», «Ստրես», «Էրեբունի», «Մալաթիա», «Շենգավիթ» բժշկական կենտրոններում, Մոր և մանկան առողջության պահպանման գիտահետազոտական կենտրոնում, «Դիագնոստիկա» ախտորոշիչ կենտրոնում, ԵՊԲՀ համալսարանական կլինիկաներում, Վնասվածքաբանության, օրթոպեդիայի, այրվածքաբանության և ռադիոլոգիայի հանրապետական կենտրոնում, Հանրապետական մանկական վերականգնողական կենտրոնում, «Առիթմոլոգիական սրտաբանական խումբ» կլինիկայում, «Նորք» ինֆեկցիոն կլինիկայում։

Վերապատրաստման դասընթացների վերջում բժիշկները հանձնում են համապատասխան գործնական քննություն, ինչպես նաև կլինիկական դեպքի նկարագրության մեկ ռեֆերատ` երաշխավորված վերապատրաստման ղեկավարի կողմից։

Վերապատրաստման ընթացքում բոլոր բժիշկները մասնակցում են համակարգչային դասընթացներին։ Ընդ որում նախապես որոշվում է նրանց բազային մակարդակը, ապա ընտրվում է համապատասխան ուսումնական ծրագիր։ Իսկ վերապատրաստման վերջում` թեստավորումից հետո, նրանք բոլորը ստանում են համապատասխան վկայականներ։

Ուսումնառության ժամանակ բժիշկները նաև այցելում են Հանրապետական գիտաբժշկական գրադարան, ծանոթանում համաշխարհային էլեկտրոնային բժշկական գրադարանից օգտվելու մեթոդներին։ Տեղեկատվական այս աղբյուրները օգտագործվում են վերապատրաստման վերջում ներկայացվող ռեֆերատները կազմելիս։ Բժիշկները մասնակցում են նաև բազմաթիվ սեմինարների, որոնց կազմակերպիչներն են` «Առիթմոլոգիական սրտաբանական խումբ» կլինիկան, Անեսթեզիոլոգների ասոցիացիան, «Արաբկիր» բժշկական կենտրոնը, Երևանի պետական բժշկական համալսարանը։

Ծրագրի կարևոր գործառույթներից մեկն էլ մարզային հիվանդանոցներին բժշկական սարքավորումների տրամադրումն է։ Այս առումով կարելի է առանձնացնել Վանաձորի թիվ 1 հիվանդանոցային համալիրին և Գյումրիի Գ. Գյուլբենկյանի անվան վիրաբուժական հիվանդանոցին համակարգչային շերտագրման սարքեր հատկացնելը։ Բնական է, որ տեսական գիտելիքներին զուգահեռ արդիական սարքավորումներ ունենալը անհամեմատ մեծացնում է մարզային հիվանդանոցներում աշխատող բժիշկների ներուժը և բարձրացնում բնակչության առողջապահական սպասարկման որակը։

Ծրագրի կարևոր բաղկացուցիչ մասերից է ՀՀ մարզերի և մայրաքաղաքի միջև բժշկական տեղեկատվական ցանցի հիմնադրումը, որի նպատակն է մարզերում աշխատող և գիտական ինֆորմացիայից կտրված բժիշկներին պարբերաբար իրազեկել մայրաքաղաքում տեղի ունեցող բժշկական միջոցառումների մասին, ինչպես նաև դեպքերի քննարկման և խորհրդատվության նպատակով կապ ստեղծել մարզերում աշխատող բժիշկների և մայրաքաղաքի առաջատար մասնագետների միջև։

ՀՕՖ բժշկական ծրագրերը Հայաստանում շարունակական բնույթ են կրում և անընդհատ ընդգրկում են առողջապահական նորանոր ոլորտներ։ Կազմակերպիչները, վերլուծելով և ճշգրիտ գնահատելով ՀՀ առողջապահական համակարգի իրական վիճակը, միշտ էլ իրենց ուշադրության և հոգածության առարկա են դարձնում այն ամենաէականը, որն, իրոք, հրատապ բարելավման ու բարեփոխման կարիք ունի։

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ